eCall Nedir? Acil Çağrı Sistemi Nasıl Çalışır?

eCall, ciddi bir kazada aracın kendiliğinden 112'yi arayıp ses bağlantısı kurduğu ve konum içeren bilgiyi acil çağrı merkezine ilettiği araç içi sistemdir. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 19 Ağustos 2016 tarihli yönetmeliği, eCall'u araç içinden 112'ye yapılan ve asgari veri seti taşıyan çağrı olarak tanımlıyor.^[1]

eCall nasıl çalışır?

Yönetmeliğe göre çağrı iki yoldan başlayabiliyor: elle ya da araç içi algılayıcıların etkinleştirmesiyle otomatik olarak.^[1] Araçta bir ya da daha fazla algılayıcı ciddi bir kaza algılarsa sistem 112'yi kendiliğinden arıyor.^[1] Araçlar ayrıca 112'nin elle de aranabileceği şekilde üretilmek zorunda.^[1] Kia'nın örnek kılavuzunda elle arama SOS düğmesiyle yapılıyor.^[2]

Çağrı, kamusal mobil şebeke üzerinden önceden belirlenmiş 112 Acil Çağrı Merkezi'ne ulaşıyor.^[1] Aynı çağrıda asgari veri seti iletiliyor ve araçtakilerle merkez arasında ses kanalı kuruluyor.^[1] Konumun bulunması için sistemdeki alıcıların GPS, GALILEO ve EGNOS ile uyumlu olması gerekiyor.^[1]

Kia'nın kılavuzundaki ayrıntılar şöyle; başka üreticilerde farklı olabilir:

• Sistem varsayılan olarak etkin.^[3]
• Otomatik çağrı SOS düğmesiyle kapatılamıyor; görevli çağrıyı bitirene kadar bağlantı sürüyor.^[2]
• Küçük kazalarda sistem çağrı yapmayabiliyor, bu durumda SOS düğmesiyle elle arama gerekiyor.^[2]
• Mobil iletim ile GPS ve Galileo sinyali yoksa sistem çalışamıyor.^[2]
• SOS düğmesine yanlışlıkla basılırsa 3 saniye içinde tekrar basılarak çağrı iptal edilebiliyor.^[2]

Aynı kılavuz, hizmeti genel menfaatlere yönelik bir kamu hizmeti olarak tanımlıyor ve ücretsiz erişilebildiğini belirtiyor.^[3]

Hangi araçlarda eCall zorunlu?

Yönetmelik M1 ve N1 kategorisindeki araçları kapsıyor.^[1] Zorunluluk sürücüye değil imalatçıya ait: ilk defa tip onayı alacak bütün yeni tip araçlar, kalıcı şekilde yerleştirilmiş 112 tabanlı sistemle donatılmak zorunda.^[1]

Konu	Yönetmelikte
Yürürlük	31 Mart 2018[1]
Zorunlu olan	İlk kez tip onayı alan yeni tip araçlar[1]
Kategori	M1 ve N1[1]
Onay şartı	31 Mart 2018'den sonra uygun olmayan yeni tipe tip onayı verilmez[1]

Küçük seri olarak onaylanmış araçlar ve teknik nedenlerle uygun acil çağrı tertibatıyla donatılamayan araçlar kapsam dışında.^[1]

Zorunluluk tip onayı alan araç tipine bağlı olduğu için tescil yılı tek başına aracınızda eCall olup olmadığını göstermez. Kontrol etmek için kullanım kılavuzuna ya da yetkili servise bakılabilir. Yönetmelik, sistemin fabrika ayarı olarak etkin olduğunun kullanıcı el kitabında yazmasını da şart koşuyor.^[1]

2027'de ne değişiyor?

4 Şubat 2025 tarihli değişiklik, 1 Ocak 2027'den itibaren geçerli olmak üzere bir hüküm getirdi. 31 Mart 2018'den sonra onaylanan ancak CEN/TS 17184:2022 ve CEN/TS 17240:2018'de belirtilen teknik özelliklere uymayan, yeni imal edilecek araçların uygunluk belgesi geçersiz olacak.^[4] Hüküm yeni imal edilecek araçlara ilişkin; kullanımdaki araçlar için bir düzenleme içermiyor.^[4]

eCall araç sahibini takip eder mi?

Hayır. Yönetmelik, imalatçıların sistemin izlenebilir olmamasını ve sabit izlemeye maruz kalmamasını sağlamasını şart koşuyor.^[1] Sistemin iç hafızasında verilerin otomatik ve sürekli silinmesi gerekiyor; yalnız aracın son üç konum verisinin tutulmasına izin veriliyor.^[1] Bu veriler, acil çağrı başlatılmadan önce 112 tabanlı sistem dışında hiçbir kurum için kullanılabilir olmamalı.^[1]

Gönderilen asgari veri seti yalnız EN 15722:2011 standardında bahsedilen minimum veriyi içerebiliyor; ilave veri iletilemiyor.^[1] Kişisel veriler yalnız acil durumu işleme almak için kullanılıyor ve gereğinden uzun tutulamıyor.^[1]

Kia'nın kılavuzuna göre sistem şu verileri toplayıp işleyebiliyor:^[5]

• Araç kimlik numarası
• Araç tipi (binek araç veya hafif ticari araç)
• Tahrik depolama tipi (benzin, dizel, CNG, LPG, elektrik, hidrojen)
• Aracın son konumları ve seyahat yönleri
• Otomatik aktivasyonun günlük kaydı ve zaman damgası

Aynı kılavuz, faaliyet verisinin çağrının başlatıldığı andan itibaren 13 saatten fazla tutulmadığını belirtiyor.^[5]

Sistem arızalanırsa ne yapılmalı?

Yönetmelik, 112 çağrısının yapılmasını engelleyebilecek kritik bir sistem sorunu olduğunda imalatçının araçtakileri uyarmasını şart koşuyor.^[1] Kia'nın örneğinde kontak açıldığında kırmızı ve yeşil LED 3 saniye yanıyor; LED kırmızı kalıyorsa sistemde sorun olabiliyor ve kılavuz yetkili bayide kontrol ettirmeyi söylüyor.^[2] Aynı kılavuz, sistem ayarlarının kendiniz ya da üçüncü kişilerce değiştirilmesinin sürüş güvenliğini etkileyebileceğini ve hatalı çağrıya yol açabileceğini belirtiyor.^[2] Arıza için yetkili servise gitmek gerekir.

Kazadan sonraki adımlar için Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur? yazısına bakabilirsiniz.