Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur? Mobil Tutanak ve Polis Şartı

Yalnız maddi hasarla sonuçlanan kazalarda bütün sürücüler anlaşırsa, polis çağırmadan Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nı birlikte doldurup imzalayarak olay yerinden ayrılabiliyor.^{[1, 2]} Tutanak kâğıt formla ya da Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) Sigortam360 uygulamasındaki Mobil Kaza Tutanağı ile doldurulabiliyor.^[3]

Kaza anında ilk yapılacaklar

Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre kazaya karışan, yaralanmamış ya da hafif yaralı sürücüler:^[1]

• Trafik için ek tehlike yaratmadan hemen durur, ışıklı işaret ya da yansıtıcı koyar ve güvenlik tedbirlerini alır.^[1]
• Trafiği ve can güvenliğini etkilemiyorsa, sorumluluğun belirlenmesine yarayacak iz ve deliller dahil kaza yerindeki durumu değiştirmez.^[1]
• İstenirse diğer tarafa kimlik ve adresini bildirir, sürücü belgesini, ruhsatını ve sigorta poliçesini gösterir.^[1]
• Sahibi başında olmayan bir araca ya da mala zarar verdiyse sahibini arar; bulamazsa zarar verilen şeyin üzerine yazılı bilgi bırakır ve en kısa sürede yetkililere haber verir.^[1]

Hangi durumlarda polis çağrılmalı?

Ölümlü ya da yaralanmalı kazalarda anlaşmalı tutanak yok; olay yetkililere bildiriliyor.^{[1, 2]} Yalnız maddi hasarlı kazalarda da şu durumlarda tutanağı trafik polisi ya da jandarma düzenliyor:^[1]

• Kazaya tek araç karışmışsa^[1]
• Sürücülerden birinin ehliyeti yoksa ya da kullandığı araç için yeterli değilse^[1]
• Araçlardan birinin Türkiye'de geçerli trafik sigortası yoksa^[1]
• Sürücülerden birinde alkol, uyuşturucu ya da uyarıcı madde şüphesi varsa^[1]
• Araçlardan biri kamu kurumuna aitse (ambulans ve acil sağlık araçları hariç)^[1]
• Kamu malına ya da üçüncü kişilere ait eşyaya zarar verildiyse^[1]

Tutanak nasıl doldurulur?

Taraflar anlaştıysa, yeni bir kazaya yol açmamak ve trafiği tıkamamak için mümkünse önce olay yerinin fotoğrafları çekiliyor, araçlar taşıt yolunun dışına alınıyor ve tutanak orada dolduruluyor.^[1] Tutanağı bütün sürücüler birlikte imzalıyor.^[1]

SBM'nin Mobil Kaza Tutanağı'nda adımlar:^[3]

1. Sigortam360 uygulamasına e-Devlet ile girilip Mobil Kaza Tutanağı bölümü açılır.^[3]
2. Plaka bilgisi girilir, kaza fotoğrafları ve istenirse kaza yeri videosu yüklenir; konum izniyle kaza konumu otomatik eklenir.^[3]
3. Diğer sürücüler kendi bilgilerini girince oluşan karekodlarla tutanağa eşleştirilir.^[3]
4. Kaza krokisi tutanağı oluşturan sürücünün telefonunda birlikte çizilir.^[3]
5. Ön izleme kontrol edilip diğer sürücülerin onayına gönderilir; onaylar tamamlanınca tutanak hazır olur.^[3]

Anlaşıp ayrıldıktan sonra ne olur?

Anlaşarak olay yerinden ayrılan taraflar, zararın sigortaları tarafından ya da kendilerince karşılanacağını kabul etmiş sayılıyor ve sonradan yetkililerden kaza tespit tutanağı düzenlenmesini isteyemiyor.^[1]

Trafik sigortasından tazminat isterken karşı tarafın sigortasına; kaza tespit tutanağı, aracın ruhsatı, varsa hasarlı araca ve kaza yerine ait fotoğraf ve görüntüler ile banka hesap bilgileri veriliyor.^[4] Değer kaybı başvurusunu Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır? yazısında anlattık.

Anlaşmadan kaza yerinden ayrılmanın cezası

Karayolları Trafik Kanunu'na göre anlaşma hâli dışında maddi hasarlı, ölümlü ya da yaralanmalı kazalarda zabıtanın izni olmadan zaruret dışında olay yerinden ayrılan ya da kaza yerindeki durumu değiştiren sürücüye 46.000 TL idari para cezası veriliyor.^[2] Ölümlü ya da yaralanmalı kazada izinsiz ayrılan sürücüye ayrıca 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası veriliyor ve sürücü belgesi 2 yıl süreyle geri alınıyor.^[2]

Kusur nasıl belirlenir?

Karayolları Trafik Yönetmeliği şu hâlleri asli kusur sayıyor:^[1]

• Kırmızı ışıkta ya da yetkili görevlinin dur işaretinde geçmek^[1]
• Arkadan çarpmak^[1]
• Geçme yasağı olan yerde geçmek^[1]
• Şeride tecavüz etmek ya da doğrultu değiştirmeyi yanlış yapmak^[1]
• Kavşakta ya da dar yolda geçiş önceliğine uymamak^[1]
• Taşıt girmez işareti olan yola ya da bölünmüş yolda karşı yönün şeridine girmek^[1]
• Kurallara uygun park edilmiş araca çarpmak^[1]

Başka bir sürücünün kural dışı hareketi ya da bir aracın teknik arızası yüzünden kazayı önlemek için kural ihlal etmek zorunda kalan sürücü için yönetmelikte ayrı bir değerlendirme var.^[1]

Kaza anında yapılacaklar için Uslu Sürücü Kursu'nun Trafik Kazasında Ne Yapılmalı? rehberine de bakabilirsiniz.

Sigortasız aracın karıştığı kazada zararın nasıl karşılandığını Trafik Sigortası Yaptırmamanın Cezası 2026 yazısında anlattık.