ATV Ehliyeti: ATV Kullanmak İçin Hangi Ehliyet Gerekir?

ATV adı Karayolları Trafik Kanunu'nda ayrı bir araç türü olarak geçmiyor; dört tekerlekli araçlar özelliklerine göre moped ya da motosiklet tanımına giriyor ve net motor gücü 15 kW'ı, net ağırlığı 400 kg'ı aşmayan dört tekerlekli motosikletler için B1 sınıfı ehliyet gerekiyor; B sınıfı ehliyet B1'i de kapsıyor.^{[1, 2]} Sınıfların tanımı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün Sürücü Belgesi İşlemlerine Dair Talimatı'nın 16. maddesinde.^[2]

ATV hangi araç sınıfına giriyor?

Dört tekerlekli araç	Ehliyet[2, 1]
Moped: azami hız 45 km/saat, silindir hacmi 50 cm³ (elektrikli ise 4 kW), net ağırlığı 350 kg'ı aşmıyor	M sınıfı
Motosiklet: net motor gücü 15 kW, net ağırlığı 400 kg'ı (yük taşımacılığında 550 kg) aşmıyor	B1 sınıfı

Kanun'a göre motosiklet, azami tasarım hızı 45 km/saatten ve/veya silindir kapasitesi 50 cm³'ten fazla olan iki veya üç tekerlekli motorlu taşıtlar ile net motor gücü 15 kW'ı, net ağırlığı 400 kg'ı (yük taşımacılığında kullanılanlar için 550 kg) aşmayan dört tekerlekli motorlu taşıtlar.^[1] Moped ise azami hızı saatte 45 km'yi, içten yanmalı motorlu ise silindir hacmi 50 cm³'ü, elektrik motorlu ise azami sürekli nominal gücü 4 kW'ı geçmeyen iki veya üç tekerlekli taşıtlar ile aynı özelliklere sahip, net ağırlığı 350 kg'ı aşmayan dört tekerlekli motorlu taşıtlar.^[1] Tescil Yönetmeliği motosikletleri L3e, L4e, L5e ve L7e, motorlu bisikletleri (moped) L1e, L2e ve L6e sınıfı taşıtlar olarak tanımlıyor.^[3] Aracın moped mi motosiklet mi sayıldığından emin değilseniz, tescil işlemini yapan trafik tescil birimine danışmak en güvenli yol.

B1 sınıfı ehliyet

Talimat, B1 sınıfı belgenin net motor gücü 15 kW'ı, net ağırlığı 400 kg'ı (yük taşımacılığında 550 kg) geçmeyen dört tekerlekli motosikletleri kullanacaklara verildiğini yazıyor; elektrikli araçlarda net ağırlık hesaplanırken batarya ağırlığı dikkate alınmıyor.^[2]

• Yaş: B1 sınıfı belge alacakların 16 yaşını bitirmiş olması gerekiyor.^[2]
• Geçerlilik: B1 sınıfı belge 10 yıl geçerli.^[2]
• Ücret: Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün 2026 tarifesinde B1, BE, C, D ve diğer sınıflarla aynı grupta: 11.271,20 TL harç, 1.690 TL değerli kâğıt bedeli ve 425 TL vakıf payı, toplam 13.386,20 TL.^[4]

B sınıfı ehliyetle ATV kullanılır mı?

Talimat'a göre B sınıfı sürücü belgesi ile M, B1 ve F sınıfı araçlar da sürülebiliyor; yani B sınıfı ehliyeti olan, B1 kapsamındaki dört tekerlekli motosikletleri ayrıca belge almadan kullanabiliyor.^[2] BE, C, C1, D ve D1 gibi üst sınıflar da B1'i kapsıyor.^[2] A, A1 ve A2 sınıfı belgeler ise B1'i kapsamıyor; yalnız motosiklet ehliyeti olanların ATV için B1 ya da B sınıfı belgeye ihtiyacı var.^[2] Moped ehliyetinin ayrıntısını M Sınıfı Ehliyet Nedir, Hangi Araçları Kullanır? yazısında anlattık.

Plaka, kask ve ceza

• Plaka: Motorlu bisiklet ve motosikletlere arka kısımda bir plaka takılıyor.^[3] 2020'den sonra üretilen dört tekerlekli motosikletlere (L6-L7) biri önde, biri arkada iki plaka takılıyor; mevcut tescilli L6 ve L7 sınıfı dört tekerlekli motosikletlere 1 Ocak 2024'e kadar ikinci plaka takılması öngörülmüştü.^[3]
• Kask: Koruma başlığı ve koruma gözlüğü kuralı bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosiklet sürücülerini kapsıyor; üç tekerlekli yük motosikletleri ile sürücüsü ve yolcuları bir çerçeve ya da karoseriyle korunanlar hariç.^[5] İhlalde ilk seferde 2.500 TL, bir yıl içinde ikincide 5.000 TL, üçüncü ve sonrasında 10.000 TL ceza veriliyor; ihlal 15 ceza puanı getiriyor.^[5]
• Sınıf dışı araç: Sürücü belgesinin sınıfına göre sürmeye yetkili olunmayan motorlu aracı kullananlara ve bu kişilere araç kullandıranlara 2026'da 11.629 TL ceza veriliyor.^[5] Kanun, sürücü belgesi sahiplerinin sınıflarının dışındaki araçları sürmesini yasaklıyor.^[1]

Ehliyetsiz araç kullanmanın cezasını Başkasının Arabasını Kullanmak Yasak mı? yazısında anlattık.