Başkasının Arabasını Kullanmak Yasak mı? 2026 Kuralları

Sürücü belgesi olan biri için başkasının aracını kullanmak Kanun'da yasak değil; yasak olan, sürücü belgesi sahibi olmayan kişilerin araç sürmesi ve sürülmesine izin verilmesi: ehliyetsiz sürene 40.000 TL, aracın sürülmesine izin veren işletene tescil plakası üzerinden 40.000 TL ceza kesiliyor.^[1] Kural Karayolları Trafik Kanunu'nun 36. maddesinde.^[1] Aracı ödünç verenin sorumluluğu ise Kanun'un işletene yüklediği sorumlulukta ve trafik sigortasındaki rücu hükümlerinde.^{[1, 2]}

Hangi sürücü belgesiyle hangi araç kullanılır?

Kanun, araçların yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücü belgelerine sahip sürücüler ile çok taraflı anlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan ya da geçerli uluslararası sürücü belgesi olan kişilerce sürülebileceğini yazıyor.^[1] Yani belgenin olması yetmiyor; sınıfının da aracın sınıfına uyması gerekiyor.

Ehliyetsiz ya da ehliyeti alınmış birine araç vermek

Durum	Sürücüye ceza	İşletene ceza[1]
Sürücü belgesi olmadan araç kullanmak	40.000 TL	40.000 TL
Belge geçici geri alınmışken araç kullanmak	200.000 TL	40.000 TL
Belge iptal edilmişken araç kullanmak	200.000 TL	40.000 TL

İşletene verilen ceza, aracın sürülmesine izin veren işletene tescil plakası üzerinden kesiliyor.^[1]

Kimdir "işleten"?

Kanun işleteni, araç sahibi olan kişi ya da aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi olarak tanımlıyor.^[1] Başkasının aracını kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilen kişi de işleten sayılıyor.^[1]

Başkası kullanırken kaza olursa

İşleten, aracın sürücüsünün ya da aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu.^[1] İşleten, kazanın mücbir sebepten ya da zarar görenin veya üçüncü bir kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtuluyor.^[1]

Zorunlu trafik sigortasında sigortalı, poliçe konusu araçta sigorta yaptırmak zorunda olan işleten.^[2] Ödemede bulunan sigortacı, tazminatın kaldırılmasını ya da azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebiliyor.^[2] Genel Şartlar'a göre sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu ediliyor:^[2]

• Olayın sigortalının ya da eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmesi
• Aracın gereken ehliyetnameye sahip olmayan, geçerliliğini yitirmiş belgeye sahip ya da ehliyetine geçici veya sürekli el konulmuş kimselerce sürülmesi ya da trafik kurallarının ağır kusurla ihlali
• Aracın uyuşturucu ya da mevzuattaki seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce kullanılması
• Yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçta yolcu taşınması ya da istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması

Ödünç vermeden önce kullanacak kişinin ehliyetinin geçerli olduğundan ve aracın sınıfına uygun olduğundan emin olmak, bu rücu ve ceza risklerini azaltır.

Başkasının aracıyla ceza yenirse

Rehber trafik ihlallerinin çoğunda cezayı sürücülere yazıyor.^[3] Sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakasına göre ceza düzenleniyor ve para cezası için trafik kaydında araç sahibi görünen kişiye posta yoluyla tebligat yapılıyor.^[1]

Zorunlu trafik sigortası yaptırmamanın cezasını Trafik Sigortası Yaptırmamanın Cezası yazısında, ehliyetin geri alınma ve iptal koşullarını Ehliyete El Koyma Süreleri 2026 ile Ehliyet İptali Nedir? yazılarında anlattık.