İkinci El Araç Alırken Nelere Dikkat Edilmeli? Kontrol Listesi
İkinci el araç alırken sahiplik, hasar kaydı, ekspertiz, kilometre, muayene, borç ve haciz, güvenli ödeme ve garanti: satın almadan önce adım adım kontrol listesi.
İçindekiler
- 1. Araç gerçekten satıcının mı?
- 2. Hasar geçmişini sorgulayın
- 3. Ekspertiz raporu alın
- 4. Kilometreyi karşılaştırın
- 5. Muayene durumuna bakın
- 6. Borç ve haciz var mı?
- 7. Ödemeyi Güvenli Ödeme Sistemi ile yapın
- 8. Galeriden alıyorsanız garantiyi bilin
- 9. Teslim aldıktan sonra trafik sigortanızı yaptırın
İkinci el araçta hasar, borç ya da sahiplik sorunlarını satıştan önce görmek mümkün. Aşağıdaki kontrollerin çoğu e-Devlet ve resmî kurumların sistemleri üzerinden yapılabiliyor; sırayla gidin, şüphe duyduğunuz noktada satışı ertelemekten çekinmeyin.
1. Araç gerçekten satıcının mı?
Satıcıdan, e-Devlet'te Türkiye Noterler Birliği'nin Adıma Tescilli Araç Sorgulama ekranını açıp göstermesini isteyin.[1] Ekrandaki plaka ve araç bilgileri, ruhsattaki ve aracın üzerindeki bilgilerle aynı olmalı.
2. Hasar geçmişini sorgulayın
Sigortadan ödenmiş kasko ve trafik sigortası hasarları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) kayıtlarında. Kayda 5664'e SMS ya da tramer.org.tr üzerinden ücretli bakılıyor; satıcı da kendi kaydını e-Devlet'ten ücretsiz gösterebilir. Kaydın neyi gösterip neyi göstermediğini Tramer Kaydı Nedir, Nasıl Sorgulanır? yazısında anlattık.
3. Ekspertiz raporu alın
Galeriler, 8 yaş ve 160.000 km altındaki otomobil ve hafif ticari araçları satmadan önce TSE belgeli bir ekspertiz işletmesinden rapor almak zorunda; ücreti galeri öder.[2] Bireysel satışta zorunlu olmasa da raporu aldırmak en güvenli yol. Raporun nasıl okunacağını Ekspertiz Raporu Nasıl Okunur? yazısında anlattık.
4. Kilometreyi karşılaştırın
Göstergedeki kilometreyi ekspertiz raporundaki ve hasar sorgusundaki kilometreyle karşılaştırın. Yönetmeliğe göre noterdeki satış sözleşmesine ekspertiz raporundaki kilometre, rapor yoksa satış anındaki kilometreye ilişkin alıcı ve satıcı beyanı yazılıyor.[2]
5. Muayene durumuna bakın
Aracın muayene geçerliliğini e-Devlet'te TÜVTÜRK Muayene Durum Sorgulama ile kontrol edin.[3] Muayenesi geçmiş araçta her geciken ay için muayene ücreti yüzde 5 fazlasıyla alınıyor ve muayenesiz araçla trafiğe çıkmak ceza gerektiriyor.[4] Ücretler ve süreler için Araç Muayene Ücreti 2026 yazısına bakabilirsiniz.
6. Borç ve haciz var mı?
- Trafik cezası: Gelir İdaresi'ne göre trafik idari para cezası ödenmeden aracın satışı gerçekleştirilemiyor.[5]
- MTV: Satış ocak ya da temmuz ayında yapılıyorsa o dönemin vergisi satıştan önce ödenmek zorunda.[5] Ayrıntılar MTV Ne Zaman Ödenir? yazısında.
- Haciz: Satıcı, vergi borcu nedeniyle araca elektronik haciz konulup konulmadığını e-Devlet'te Gelir İdaresi'nin Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama ekranından gösterebilir.[6]
7. Ödemeyi Güvenli Ödeme Sistemi ile yapın
Bedelin bir kısmı ya da tamamı nakit, havale veya EFT ile ödenecekse ödeme 27 Eylül 2024'ten beri Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden yapılmak zorunda; para sisteme yatırılmadan noter devri yapmıyor.[2] Adımları Araç Satışında Güvenli Ödeme Nasıl Yapılır? yazısında anlattık.
8. Galeriden alıyorsanız garantiyi bilin
Model yılına göre 8 yaşın ve 160.000 km'nin altındaki otomobil ve hafif ticari araçlarda motor, şanzıman ile elektrik ve elektronik sistemler satıştan itibaren 3 ay veya 5.000 km galerinin garantisinde.[2] Garanti kapsamındaki arızalar en fazla 45 iş günü içinde giderilmek zorunda.[2]
9. Teslim aldıktan sonra trafik sigortanızı yaptırın
Karayolları Trafik Kanunu'na göre aracın işleteni zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası yaptırmak zorunda.[4] Araç sizin adınıza geçtiğinde sigortayı kendi adınıza yaptırın; zorunlu trafik sigortası geçerli olmayan araç muayeneye de alınmıyor.
Galerilerin yeni tescilli araçları satmasındaki sınırı 6 Ay 6 Bin Km Kuralı, galerinin taşıması gereken belgeyi İkinci El Araç Yetki Belgesi yazısında anlattık.
Satış öncesi sorgular için Araç Km Sorgulama, Şasi Numarası Nerede Yazar? ve Plakadan Araç Sorgulama rehberlerini kullanabilirsiniz.
Boyalı ve değişen parça ifadelerinin ne anlama geldiğini Lokal Boya Nedir?, lastiklerin yaşını anlamayı Lastik Üretim Tarihi Nerede Yazar? yazısında anlattık.
Sıkça sorulan sorular
İkinci el araç alırken ilk neye bakılmalı?
Aracın gerçekten satıcı adına kayıtlı olduğuna. Satıcı, e-Devlet'te Türkiye Noterler Birliği'nin Adıma Tescilli Araç Sorgulama ekranını açarak bunu gösterebilir.
İkinci el araçta hasar kaydı nasıl öğrenilir?
Sigortadan ödenmiş hasarlar SBM'nin kayıtlarında. 5664'e SMS ya da tramer.org.tr ile ücretli sorgulanıyor; satıcı kendi kaydını e-Devlet'ten ücretsiz gösterebilir.
Borçlu araç satılabilir mi?
Gelir İdaresi'ne göre trafik idari para cezası ödenmeden aracın satışı gerçekleştirilemiyor. Ocak ya da temmuzda yapılan satışlarda o dönemin MTV'si de satıştan önce ödenmek zorunda.
İkinci el araçta ödeme nasıl yapılmalı?
Bedel nakit, havale veya EFT ile ödenecekse Güvenli Ödeme Sistemi zorunlu. Satıcı işlemi bankasının uygulamasından başlatır, alıcı parayı sisteme yatırır, noterde satış tamamlanınca para satıcıya geçer.
Galeriden alınan ikinci el aracın garantisi var mı?
Model yılına göre 8 yaşın ve 160.000 km'nin altındaki otomobil ve hafif ticari araçlarda motor, şanzıman ile elektrik ve elektronik sistemler satıştan itibaren 3 ay veya 5.000 km galerinin garantisinde.
Kaynaklar
Kaynakça ayarları
İkisi de varsayılan olarak kapalı; seçiminiz bu tarayıcıda hatırlanır.
- 1
e-Devlet, Türkiye Noterler Birliği Adıma Tescilli Araç Sorgulama
Kaynak 1e-Devlet, Türkiye Noterler Birliği Adıma Tescilli Araç Sorgulama
Yazıda bu kaynağa dayanan bilgiler
- Satıcıdan, e-Devlet'te Türkiye Noterler Birliği'nin Adıma Tescilli Araç Sorgulama ekranını açıp göstermesini isteyin. 1. Araç gerçekten satıcının mı?
- 2
Resmî Gazete, Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (27 Ağustos 2024)
Kaynak 2Resmî Gazete, Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (27 Ağustos 2024)
Yazıda bu kaynağa dayanan bilgiler
- Galeriler, 8 yaş ve 160.000 km altındaki otomobil ve hafif ticari araçları satmadan önce TSE belgeli bir ekspertiz işletmesinden rapor almak zorunda; ücreti galeri öder. 3. Ekspertiz raporu alın
- Yönetmeliğe göre noterdeki satış sözleşmesine ekspertiz raporundaki kilometre, rapor yoksa satış anındaki kilometreye ilişkin alıcı ve satıcı beyanı yazılıyor. 4. Kilometreyi karşılaştırın
- Bedelin bir kısmı ya da tamamı nakit, havale veya EFT ile ödenecekse ödeme 27 Eylül 2024'ten beri Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden yapılmak zorunda; para sisteme yatırılmadan noter devri yapmıyor. 7. Ödemeyi Güvenli Ödeme Sistemi ile yapın
- Model yılına göre 8 yaşın ve 160.000 km'nin altındaki otomobil ve hafif ticari araçlarda motor, şanzıman ile elektrik ve elektronik sistemler satıştan itibaren 3 ay veya 5.000 km galerinin garantisinde. 8. Galeriden alıyorsanız garantiyi bilin
- Garanti kapsamındaki arızalar en fazla 45 iş günü içinde giderilmek zorunda. 8. Galeriden alıyorsanız garantiyi bilin
- 3
e-Devlet, TÜVTÜRK Muayene Durum Sorgulama
Kaynak 3e-Devlet, TÜVTÜRK Muayene Durum Sorgulama
Yazıda bu kaynağa dayanan bilgiler
- Aracın muayene geçerliliğini e-Devlet'te TÜVTÜRK Muayene Durum Sorgulama ile kontrol edin. 5. Muayene durumuna bakın
- 4
Mevzuat Bilgi Sistemi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, madde 34 ve 91
Kaynak 4Mevzuat Bilgi Sistemi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, madde 34 ve 91
Yazıda bu kaynağa dayanan bilgiler
- Muayenesi geçmiş araçta her geciken ay için muayene ücreti yüzde 5 fazlasıyla alınıyor ve muayenesiz araçla trafiğe çıkmak ceza gerektiriyor. 5. Muayene durumuna bakın
- Karayolları Trafik Kanunu'na göre aracın işleteni zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası yaptırmak zorunda. 9. Teslim aldıktan sonra trafik sigortanızı yaptırın
- 5
Gelir İdaresi Başkanlığı, Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ve Trafik İdari Para Cezaları
Kaynak 5Gelir İdaresi Başkanlığı, Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ve Trafik İdari Para Cezaları
Yazıda bu kaynağa dayanan bilgiler
- Trafik cezası: Gelir İdaresi'ne göre trafik idari para cezası ödenmeden aracın satışı gerçekleştirilemiyor. 6. Borç ve haciz var mı?
- MTV: Satış ocak ya da temmuz ayında yapılıyorsa o dönemin vergisi satıştan önce ödenmek zorunda. 6. Borç ve haciz var mı?
- 6
e-Devlet, Gelir İdaresi Başkanlığı Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama
Kaynak 6e-Devlet, Gelir İdaresi Başkanlığı Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama
Yazıda bu kaynağa dayanan bilgiler
- Haciz: Satıcı, vergi borcu nedeniyle araca elektronik haciz konulup konulmadığını e-Devlet'te Gelir İdaresi'nin Araçlara Uygulanan Elektronik Haciz Sorgulama ekranından gösterebilir. 6. Borç ve haciz var mı?