Araç Satışında Güvenli Ödeme Nasıl Yapılır? Zorunlu mu?

İkinci el araç satışında bedelin bir kısmı ya da tamamı nakit, havale veya EFT ile ödenecekse ödeme, Ticaret Bakanlığı ile Türkiye Noterler Birliği'nin kurduğu Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden yapılmak zorunda.^{[1, 2]} Sistem, aracın mülkiyeti ile satış bedelinin aynı anda el değiştirmesini sağlıyor: alıcının parası satış tamamlanana kadar sistemde bekliyor, satıcı da parayı almadan aracı devretmiş olmuyor.^[1]

Güvenli ödeme zorunlu mu?

Evet. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre kural:

• Galeriler gibi ikinci el araç ticareti yapan işletmeler için 27 Ağustos 2024'te,^[1]
• Bireysel satışlar dahil diğer tüm gerçek ve tüzel kişiler için 27 Eylül 2024'te^{[1, 2]}

yürürlüğe girdi. Ticaret Bakanlığı'na göre bedel, Güvenli Ödeme Sistemi'nde kayıtlı hesaba aktarılmadan noterler devir işlemini yapmıyor.^[2]

Bedelin bir kısmı banka ya da finansman şirketi kredisiyle ödeniyorsa, kredi tutarı dışında kalan ödemeler için sistem kullanılıyor.^[1]

Güvenli ödeme nasıl yapılır?

Bakanlık, noterde yoğunluk yaşanmaması için işlemlerin notere gitmeden önce tamamlanmasını istiyor.^[2] Anlaşmalı bir bankanın, elektronik para kuruluşunun ya da ödeme kuruluşunun internet veya mobil uygulamasındaki güvenli ödeme menüsünden:^[2]

1. Satıcı sisteme girer ve kendisine, alıcıya ve araca ilişkin bilgileri kaydeder.^[2]
2. Alıcı, SMS ya da e-postayla kendisine gönderilen referans numarasıyla sisteme girer ve satıcının girdiği bilgileri onaylar.^[2]
3. Alıcı, araç bedelini sistemde kayıtlı hesap numarasına gönderir.^[2]
4. Taraflar noterde satışı yapar; satış tamamlanınca para kendiliğinden satıcının hesabına geçer.^[2]

Güvenli ödeme ücreti ne kadar, kim öder?

Sistemi kullanmak için Ticaret Bakanlığı'nın belirlediği sembolik bir ücret alınıyor.^[3] Bakanlık sistemi ilk duyurduğunda bu ücretin her yıl yeniden değerleme oranında artacağını açıkladı.^[3]

Yönetmeliğe göre sistemin kullanım masrafı, satıcıya aktarılan satış bedelinden düşülüyor.^[1] Taraflar, bu masrafı kimin karşılayacağını satıştan önce konuşursa sonradan anlaşmazlık çıkmaz.

Neden önemli?

Yönetmelik sistemi, aracın mülkiyeti ile satış bedelinin aynı anda el değiştirmesini sağlayacak şekilde tanımlıyor.^[1] Alıcının parası satış tamamlanmadan satıcıya geçmiyor; satıcı da bedel sisteme yatırılmadan aracı devretmiyor.^[1] Böylece "para gönderildi ama araç devredilmedi" ya da "araç devredildi ama para gelmedi" gibi durumların önüne geçiliyor.