Araçta Yakalama Şerhi Nedir, Nasıl Kaldırılır?

Yakalama şerhi, araç tescil kaydında yakalama kararı bulunduğunu gösterir: kayıtta bu şerh varken araç kolluk tarafından yakalanabilir ve trafikten çekme izni bu araç için geçerli değildir. Emniyet Genel Müdürlüğü trafik tescil açıklamasında yakalama şerhi bulunan araçları trafikten çekme izninin dışında tutuyor.^{[1, 2]}

Yakalama şerhi tam olarak ne demek?

"Yakalama şerhi" ifadesi Emniyet Genel Müdürlüğü'nün trafik tescil açıklamasında geçiyor.^[1] Yönetmelikler ise "yakalama kararı" ve "çalıntı, yakalama ve benzeri şerhler" ifadelerini kullanıyor.^{[2, 3]} Mevzuatta yakalama şerhinin ayrı bir tanımı yok.

Tescil kayıtlarına haciz, rehin, ihtiyati tedbir gibi kısıtlayıcı şerhleri, şerhe karar veren kurum elektronik sistemle işliyor.^[2] Kurum bunu sistemden yapamazsa bildirimi alan noter ya da Emniyet trafik tescil kuruluşu bilgisayar kayıtlarına işliyor.^[2] Yakalamanın kaynaklarından biri icra müdürlüğü: kanun, icra müdürlüklerinin talebi üzerine kolluk kuvvetlerinin araç yakalayabildiğini yazıyor.^[4] Yakalama kararının başka hangi makamlardan gelebileceği kaynaklarda sayılmıyor.

Yakalama şerhi olan araca ne olur?

Araçların otoparka teslimi ve otoparktan çıkışı sırasında tescil kayıtları sorgulanıyor; kaydında çalıntı, yakalama ve benzeri şerh bulunanlar hakkında gerekli işlem yapılıyor.^[3] Tescil kayıtlarındaki şerhler ya da kısıtlamalar nedeniyle yakalanan araçlar şu sırayla muhafaza altına alınıyor:^[3]

1. Yakalama işlemini talep eden kurumun belirlediği yer
2. Yer belirlenmemişse yediemin otopark
3. O da yoksa Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 122. maddesinde belirtilen park yerleri

Araç, ilgililer teslim alana kadar orada kalıyor.^[3]

İcra müdürlüğünün talebiyle yakalanan araçlar en geç üç iş günü içinde en yakın icra müdürlüğüne teslim ediliyor.^[4] Aracı teslim alan icra müdürlüğü, yakalanmasını isteyen icra müdürlüğüne bildirimde bulunuyor.^[4]

Yakalama şerhi varken hangi işlemler yapılamaz?

İşlem	Yakalama kararı varsa
Trafikten çekme	İzin dışında: yakalama kararı içerenler hariç tutuluyor[2, 1]
Afet nedeniyle kayıt kapatma	İşlem yapılmıyor[2]

Haciz, rehin, tedbir gibi şerhli araçlar şerhler baki kalmak şartıyla trafikten çekilebiliyor; yakalama şerhi bulunanlar bunun dışında.^[1] Bu şerhli araçlar şerhler kaldırılana kadar hurdaya ayrılamıyor.^[1] Yakalama şerhli aracın hurdaya ayrılmasına dair ayrı bir hüküm kaynaklarda yok. Haciz, rehin ve tedbir şerhlerini ayrıntılı ele alan Rehinli ve Hacizli Araç Sorgulama Nasıl Yapılır? yazısına bakabilirsiniz.

Noterde satış ve devir, araç üzerinde satış ve/veya devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmadığı tespit edilirse yapılıyor.^[2] Yönetmelik yakalama kaydının bu kapsama girip girmediğini ayrıca yazmıyor; ikinci el araç alacaksanız kaydı satıştan önce noterde sormak gerekir.

Yakalama şerhi nasıl kaldırılır?

Yönetmelikler yakalama şerhi için ayrı bir kaldırma başvurusu tanımlamıyor. Kısıtlayıcı şerhleri kayıtlara işleme ve kaldırma işini Türkiye Noterler Birliği, noterler ve Emniyet Genel Müdürlüğü bağlı trafik tescil kuruluşları yürütüyor.^[2] Şerhe karar veren kurum şerhi sisteme işlettiği için ilk adım, şerhin hangi kurumun kararından geldiğini öğrenmek ve kaldırma talebini o kuruma iletmek.

Yakalama icra kaynaklıysa muhatap ilgili icra dairesidir. Resmî sicile kayıtlı haczedilen malın haczinin kalktığı icra dairesiyle yapılan yazışmalarla anlaşılırsa, sicili tutan idare haciz şerhini siliyor ve bunu icra dairesine bildiriyor.^[4] Yakalama şerhinin de aynı yoldan silinip silinmediği kaynaklarda yazmıyor.

Aracınız yakalanıp otoparka çekildiyse nasıl geri alınacağını Otoparka Çekilen Araç Nasıl Alınır? yazısında anlattık.