Antifriz Nedir, Ne Zaman Değişir? Renkleri Ne Anlatır?

Antifriz, motorun soğutma suyuna katılan ve suyun kışın donmasını, yazın kaynamasını önleyen etilen glikol esaslı sıvıdır.^[1] Petrol Ofisi'nin ürün bilgi formuna göre yarı yarıya suyla karışmış antifriz -38 °C'de donar, 108 °C'de kaynar.^[1] Ne zaman değişeceğini rengi değil içindeki katkı türü belirler: eski tip antifrizde aralık genelde 2 yıl, uzun ömürlü tiplerde 5 yıla kadar.^[2]

Antifriz ne işe yarar?

Motor çalışırken ısınan bloğu soğutan sıvı aslında su ile antifriz karışımıdır. Antifriz bu karışımın donma noktasını düşürür, kaynama noktasını yükseltir; bu yüzden yalnız kışın değil yaz kış kullanılır.^[1] İçindeki pas, korozyon, aşınma ve köpük önleyici katkılar soğutma sistemini içeriden korur.^[1]

Piyasadaki antifrizlerin çoğunun tabanı aynıdır: suyla karışan etilen glikol.^[2] Türleri birbirinden ayıran şey, korozyona karşı kullanılan katkı paketidir ve bu katkılar birbirinin yerine geçmez.^[2]

Saf antifriz mi, suyla karışık mı?

Çoğu iklim için standart karışım yarı yarıya antifriz ve saf sudur.^[2] Petrol Ofisi'nin Süper Antifriz ürününde ölçülen değerler şöyle:^[1]

Karışım	Donma noktası	Kaynama noktası
%100 antifriz	-18 °C	164 °C
%50 antifriz	-38 °C	108 °C

Tablonun gösterdiği gibi saf antifriz, suyla yarı yarıya karışmış hâlinden daha erken donar.^[1] Valvoline de karışımdaki antifriz oranı %70'i geçtiğinde korumanın azaldığını ve ısı aktarımının bozulduğunu belirtiyor.^[2] Karışımda musluk suyu yerine saf (distile) su kullanılması öneriliyor, çünkü musluk suyu sistemde mineral birikintisi bırakabiliyor.^[2]

Bu değerler üretimden üretime değişebilir.^[1] Kullandığınız ürünün koruma derecesi şişesindeki tabloda yazar.

Antifriz ne zaman değişir?

Değişim aralığı antifrizin katkı türüne göre değişir. Valvoline'in verdiği genel aralıklar şöyle:^[2]

Tür	Katkı yapısı	Genel değişim aralığı
IAT	İnorganik katkılı, eski tip	2 yılda bir
OAT	Organik asit katkılı	5 yıla kadar
HOAT	İkisinin karması	Genelde 5 yıl

Eski tip IAT antifrizin katkıları hızlı tükenir; süresi geçerse sıvı asitleşebilir ve koruması zayıflar.^[2] Bazı otomobil üreticileri farklı aralık belirlediği için aracınız için geçerli süre kullanım kılavuzunda yazandır.^[2] Bakım kayıtlarınızda son değişimin tarihini tutmak, sıradaki değişimi kaçırmamanın en kolay yoludur.

Süre dolmadan da dikkat edilecek işaretler var. Antifriz berrak yerine kahverengi, bulanık ya da pas renginde görünüyorsa, depoda tortu varsa ya da kaputun altından tatlı bir koku geliyorsa sistemin servise gösterilmesi gerekir.^[2] Bu belirtilerin nedenini yetkili servis belirler.

Antifrizin rengi neyi anlatır?

Antifrizin rengi türünü göstermez. Renk, üreticinin sıvıya kattığı bir boyadır ve evrensel bir renk standardı yoktur.^[2] Aynı renk farklı markalarda bambaşka kimyaları temsil edebilir; yeşil olması eski tip, turuncu olması organik asitli, pembe olması Asya markalarına özel olduğu anlamına gelmez.^[2] Raftaki iki turuncu antifriz birbiriyle uyumsuz olabilir.^[2]

Doğru türü öğrenmenin güvenilir yolu aracın kullanım kılavuzudur; kılavuz elinizde değilse genleşme deposundaki etikete ya da son servis kaydına bakılır.^[2] Antifriz şişesinde de ürünün karşıladığı şartnameler yazar; örneğin Petrol Ofisi'nin ürünü SAE J 1034, TS 3582 ve BS 6580 şartnamelerini karşılıyor.^[1]

Farklı antifrizler karıştırılır mı?

Farklı türde antifrizler karıştırılmamalıdır.^[2] Eski tip ve organik asitli antifrizin katkıları karışınca tepkimeye girebilir, jel kıvamında bir tortu oluşur ve bu tortu radyatörü, kalorifer peteğini ve soğutma kanallarını tıkayabilir.^[2] Görünür bir tepkime olmasa bile karışım iki ürünün katkılarını da seyrelterek korozyon korumasını zayıflatır.^[2]

Yolda kalıp sıvı eklemeniz gerekirse yanlış antifriz yerine saf su eklemek daha güvenlidir; su korumayı geçici olarak seyreltir ama kimyasal tepkimeye yol açmaz.^[2] Sonrasında sistemin boşaltılıp doğru antifrizle doldurulması için servise gidin.^[2] Kışa hazırlanırken kış lastiği zorunluluğunun başlangıç tarihine de bakmak isteyebilirsiniz.

Antifriz zehirli mi?

Evet. Antifrizin zehirli bileşenleri arasında etilen glikol, metanol ve propilen glikol bulunur.^[3] Antifriz yutulduğunda hemen tıbbi yardım alınmalı; zehir danışma merkezi ya da sağlık görevlisi söylemedikçe kişi kusturulmamalıdır.^[3] Etilen glikol zehirlenmesinde ilk 24 saat içinde ölüm görülebilir, böbrek hasarı kalıcı olabilir.^[3]

Bu yüzden antifriz şişesi çocukların ve evcil hayvanların ulaşamayacağı yerde, kendi ambalajında saklanmalıdır.