Gazi ÖTV Muafiyeti 2026: Şartlar ve Satış Kısıtı

Hayatını kaybetmiş harp veya vazife malulünün eşi ya da çocuğu, bunlar yoksa anne veya babası, bir defaya mahsus ÖTV ödemeden araç alabiliyor; araç ilk alımdan itibaren 5 yıl geçmeden muafiyetten yararlanamayan birine satılırsa ÖTV aranıyor.^{[1, 2]} Hakkı, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanunu'nun 7. maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendi veriyor; ayrıntıları Maliye'nin ÖTV (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği anlatıyor.^{[1, 2]}

Bentte gazi sözcüğü geçmiyor ve muafiyet hayatta olan kişiye değil, hayatını kaybetmiş kişinin yakınlarına tanınıyor.^{[1, 2]}

Muafiyetten kimler yararlanabilir?

Bent, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun ek 1. maddesinin ikinci fıkrasındaki (a) ve (b) bentlerinde sayılan kişilerden hayatını kaybetmiş olanların yakınlarını kapsıyor.^{[1, 3]}

• (a) bendi: 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre ya da bu kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malulü sayılanlar.^[3]
• (b) bendi: vazife malulü sayılan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma ve Sahil Güvenlik askeri personeli (erbaş ve erler dahil), Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli ile ceza infaz kurumu müdürü, infaz ve koruma başmemuru ve infaz ve koruma memuru unvanlı personel.^[3]

Bazı emeklilik ve sosyal sigorta hükümlerine göre malul sayılanlar (a) bendinin dışında tutuluyor; kişinin kapsamda olup olmadığı SGK'nın düzenlediği belgede görülüyor.^[2]

Hak sırası şöyle:^[2]

• Hayatını kaybedenin eşi veya çocuklarından biri yararlanabiliyor; eş ve çocuk yoksa anne ya da babadan biri yararlanıyor.^[2]
• Eş ya da çocuk varken hakkı kullanmazsa anne ve baba yararlanamıyor.^[2]
• Kardeş, yeğen ve kayın hısımları hakkı hiçbir durumda kullanamıyor.^[2]
• Tekrar evlenen dul eş yararlanamıyor; çocukların evli olması ya da sonradan evlenmesi ise hakkı kaldırmıyor.^[2]

Hayatta olan gazi ÖTV'siz araç alabilir mi?

(8) numaralı bent yalnız hayatını kaybetmiş kişilerin yakınlarını sayıyor.^[1] Hayatta olan malul ve engelli kişiler için kanunda ayrı bir bent var; bu bentte ölçüt gazilik değil, engellilik oranı: engellilik oranı yüzde 90 veya daha fazla olan malul ve engelliler araç alırken muafiyetten yararlanabiliyor.^[1] Şartlar, fiyat sınırı ve diğer durumlar Engelli Araç ÖTV Muafiyeti 2026 yazısında anlatıldı.

Hangi araçlar muafiyete giriyor?

Araç	Gümrük tarife grubu	Sınır
Binek otomobil, arazi taşıtı, steyşın vagon	87.03	Motor hacmi en fazla 1.600 cm³[2]
Eşya taşıyan kamyonet, van, pick-up	87.04	Motor hacmi en fazla 2.800 cm³[2]
Motosiklet	87.11	Motor hacmi sınırı yok[2]

Bu bentte fiyat sınırı ya da yerli katkı oranı şartı yazmıyor; sınır motor hacmi.^{[1, 2]}

Hangi belgeler gerekiyor?

Hak sahibinin şu belgeleri satıcıya (ÖTV mükellefine) ya da gümrük idaresine vermesi gerekiyor:^[2]

• Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan alınan Malullük Durum Belgesi. Belgede kişinin 3713 sayılı Kanun'un ek 1. maddesinin ikinci fıkrasındaki (a) veya (b) bendinde sayılanlardan olduğu ve yakınlık ilişkisi yazılı olmalı.^[2]
• Nüfus müdürlüğünden alınan, hayatını kaybeden kişiye ait Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği Belgesi.^[2]
• Gerektiğinde noter huzurunda yazılı yapılan feragat beyanı.^[2]

Feragat beyanı, hakkı olan diğer yakınlardan istenir: dul eş yararlanacaksa reşit çocukların her birinden, reşit çocuk yararlanacaksa dul eşten ve diğer çocuklardan, anne ya da baba yararlanacaksa diğerinden alınır.^[2] Belgeler ya da içerdiği bilgiler eksikse muafiyet uygulanmaz.^[2]

Eksiksiz belgeyle yapılan satışta fatura ÖTV'siz kesilir; vergi dairesi belgeleri inceler ve muafiyetin uygulandığını gösteren ÖTV Ödeme Belgesi'ni satıcıya verir.^[2]

Muafiyet kaç kez kullanılabilir?

Muafiyet bir defaya mahsus; aynı kişi ya da hak sahibi başka bir yakın ikinci bir taşıtı muafiyetle alamıyor.^[2] Aracın hurdaya ayrılması da yeniden muafiyet hakkı sağlamıyor.^[2]

İkinci kez ya da usulsüz yararlanıldığı anlaşılırsa ilk alımda ödenmeyen ÖTV, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte yararlanandan isteniyor.^[2] Araç hak sahibi adına alınıp fiilen başkası kullanıyorsa, ödenmeyen ÖTV hak sahibinden, aracı fiilen kullanandan ve durumdan haberdar olması hâlinde motorlu araç ticareti yapandan müştereken ve müteselsilen isteniyor.^[2]

ÖTV'siz alınan araç satılabilir mi?

Araç satılabiliyor; ama ilk alım tarihinden itibaren 5 yıl geçmeden satışın kime yapıldığı belirleyici oluyor.^{[1, 2]}

Satış	ÖTV aranır mı?
5 yıl geçmeden, muafiyetten yararlanamayan kişi ya da kuruma	Aranır[2]
5 yıl geçmeden, hakkı daha önce kullanmış bir yakına	Aranır[2]
5 yıl geçmeden, hakkı olan başka bir harp veya vazife malulü yakınına	Aranmaz[2]
5 yıl geçtikten sonra	Aranmaz[2]

Hakkı olan başka bir yakına satışta alıcı, muafiyet belgelerini ilk alım işlemlerini yapan vergi dairesine vermek zorunda.^[2] Hakkını başka bir yakın lehine bırakmış alıcıya satışta da ÖTV kayıt ve tescilden önce aranıyor.^[2]

Araç mirasçılara ÖTV'siz geçebiliyor.^{[1, 2]} Ancak muris muafiyetten yararlandığı tarihten itibaren 5 yıl dolmadan mirasçılar aracı muafiyetten yararlanamayan birine satarsa ÖTV aranıyor.^[2] Mirasçıların aracı devralma işlemleri Miras Kalan Araç Nasıl Tescil Edilir? yazısında anlatıldı.

Satışta ÖTV nasıl hesaplanıyor?

ÖTV aranan satışta vergi, aracın muafiyetle alındığı ilk alımındaki matrah ve alıcı adına kayıt ve tescil yapıldığı tarihteki oran üzerinden beyan edilip ödeniyor.^{[1, 2]} Matrah dilimleri ve oranlar Otomobil ÖTV Oranları 2026 yazısında yer alıyor.