Ekspertiz Raporu Zorunlu mu? Noterde ve Galeride Kurallar

Galeri, tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ya da N1G olan taşıtı satmadan önceki 10 gün içinde ekspertiz raporu almak zorunda; model yılına göre 8 yaşın ya da 160.000 km'nin üzerindeki taşıtlarda bu zorunluluk yok.^[1] Kural, Ticaret Bakanlığı'nın Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliği'nin 16. maddesinde.^[1] Noterde satışın yapılabilmesi için aranan şartlar arasında ekspertiz raporu yok.^[2]

Hangi satışta rapor gerekir?

Durum	Rapor	Not[1, 2]
Galeri satışı	Zorunlu	Satıştan önceki 10 gün içinde alınır
Galeri, araç 8 yaşın ya da 160.000 km'nin üzerinde	Zorunlu değil	Yaş model yılına göre
TSE belgeli ekspertiz işletmesi olmayan ildeki galeri	Zorunlu değil	İstisna o ildeki işletmelere
Noterde satışın şartları	Listede yok	İbraz edilmezse sözleşmeye yazılır
İki kişi arasında satış	Zorunlu değil	Yükümlülük işletmeye ait

Galeride ekspertiz raporu

• Hangi araçlar: Tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ya da N1G yazan taşıtlar. Bakanlık, rapor zorunluluğu olan diğer araç sınıflarını belirlemeye de yetkili.^[1]
• Ne zaman alınır: Satıştan önceki 10 gün içinde.^[1]
• Kim düzenler: İlgili standarda göre TSE hizmet yeterlilik belgesi bulunan ekspertiz işletmeleri.^[1]

Ekspertiz maddesi de dahil, yönetmeliğin 22. maddesi dışındaki hükümlerine aykırı hareket edenlere 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 18. maddesinde öngörülen idari para cezaları Bakanlıkça uygulanıyor.^[1] Ceza tutarı yönetmelikte yazmıyor.^[1]

Ücretin kimin tarafından ödendiğini Ekspertiz Ücretini Kim Öder? yazısında anlattık.

Noterde ekspertiz raporu

Noterin satışı yapabilmesi için Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik'in 18. maddesi şu şartları arıyor:^[2]

• Araçtan dolayı motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi ve zammı, vergi cezası ve trafik idari para cezası borcunun bulunmaması
• Karayolları Genel Müdürlüğü'nün verdiği idari para cezası ile geçiş ücreti borcunun bulunmaması
• Araç üzerinde satışı ya da devri kısıtlayan bir tedbir veya kayıt bulunmaması
• Geçerli araç muayenesi (trafikten çekilmiş veya çekilecek araçlar hariç)
• Alıcı adına, satış tarihi itibarıyla geçerli zorunlu trafik sigortası

Ekspertiz raporu bu şartlar arasında yok.^[2] Şartların ayrıntısını Noterde Araç Satışı 2026 yazısında anlattık.

Ticaret Bakanlığı'nın yönetmeliği ise noterlere rapor bilgisini sözleşmeye kaydetme görevi veriyor.^[1]

• Galeri: Raporun bir nüshasını satış sırasında notere ibraz ediyor.^[1]
• Noter: Rapor ibraz edilirse ekspertiz işletmesinin hizmet yeterlilik belgesi bilgilerini TSE'nin elektronik sistemlerinden kontrol ediyor.^[1]
• Satış sözleşmesi: Raporun tarihi ve sayısı, TSE hizmet yeterlilik belgesi numarası ve kilometre bilgisi yazılıyor. Rapor ibraz edilmemişse sözleşmeye bunun ibraz edilmediği ile satış anındaki kilometreye ilişkin alıcı ve satıcı beyanı yazılıyor.^[1]

Kişiden kişiye satışta

Rapor alma yükümlülüğü yönetmelikte "işletme" için yazılmış; iki kişi arasındaki satışta rapor zorunlu değil.^[1] Bu satışta da noter, rapor ibraz edilmezse bunu sözleşmeye yazıyor.^[1] Alıcı isterse kendisi ekspertiz yaptırabilir; ücreti kimin ödeyeceğini ekspertize gitmeden önce konuşmak gerekir.

Yönetmeliğin kapsamı dışındaki satışlar

Aşağıdaki satışlar yönetmeliğin kapsamı dışında bırakıldığı için ekspertiz kuralı bunlara uygulanmıyor.^[1]

• İşletmeler arasında yapılan satışlar
• Kiralama şirketlerinin, adlarına en az altı aydır tescilli taşıtları satması
• İcra müdürlükleri, milli emlak müdürlükleri ve kredi kuruluşlarının haciz, müsadere, trafikten men gibi nedenlerle yaptığı satışlar
• Finansal kiralama şirketinin, kiralama sözleşmesine konu taşıtı kiracıya satması

Raporun nasıl okunacağını Ekspertiz Raporu Nasıl Okunur? yazısında anlattık.

Raporu düzenleyen işletmenin belgesini kontrol etmek için Ekspertiz Raporu Sorgulama, rapordaki kilometreyi karşılaştırmak için Araç Km Sorgulama rehberine bakabilirsiniz.