Ayıplı Araç Çıkarsa Ne Yapılır? İade, Değişim ve Dava Yolu

Ayıplı araç çıkarsa satıcıdan sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedel indirimi, ücretsiz onarım ya da imkân varsa ayıpsız misliyle değiştirme taleplerinden birini seçebilirsiniz; teslimden itibaren 6 ay içinde ortaya çıkan ayıp teslim tarihinde var kabul ediliyor. Sıfır binek otomobilde garanti 2 yıl veya 60.000 km, azami tamir süresi 45 iş günü; 2026'da değeri 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklarda başvuru yeri tüketici hakem heyeti.^{[1, 2, 3, 4]} Haklar 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 8 ile 12. maddelerinde, garanti ve tamir süreleri Garanti Belgesi ile Satış Sonrası Hizmetler yönetmeliklerinde.^{[1, 2, 3]}

Ayıplı araç ne demek?

Kanun, ayıplı malı tüketiciye teslim anında, kararlaştırılan örnek ya da modele uygun olmaması veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan mal olarak tanımlıyor.^[1] Tanıtma ve kullanma kılavuzunda, internet portalında, reklam ve ilanlarda yazan özelliklerden birini taşımayan ya da satıcının bildirdiği niteliğe aykırı mal da ayıplı sayılıyor.^[1] İlandaki kilometre, hasar kaydı ya da boya bilgisinin gerçeğe uymaması bu kapsamda değerlendirilebilir.

Sözleşme kurulduğunda ayıptan haberdar olduğunuz ya da haberdar olmanızın beklendiği durumlarda sözleşmeye aykırılık sayılmıyor.^[1] Bu yüzden satıştan önce ilanı ve ekspertiz raporunu dikkatle okuyun; raporu Ekspertiz Raporu Nasıl Okunur? yazısında anlattık.

Dört seçimlik hakkınız

Hak	Ne getiriyor
Sözleşmeden dönme	Aracı geri vermeye hazır olduğunuzu bildirirsiniz; ödediğiniz bedelin tamamı derhâl iade edilir[1]
Bedel indirimi	Aracı alıkoyar, ayıp oranında indirim istersiniz; indirim tutarı derhâl iade edilir[1]
Ücretsiz onarım	Aşırı masraf gerektirmediği sürece bütün masraflar satıcıya ait[1]
Ayıpsız misliyle değiştirme	Yalnız imkân varsa[1]

Satıcı, tercih ettiğiniz talebi yerine getirmekle yükümlü.^[1] Ücretsiz onarım ve değiştirme hakları üretici ya da ithalatçıya karşı da kullanılabiliyor; satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumlu, yani her biri talebin tamamından sorumlu.^[1] Üretici ya da ithalatçı, ayıbın aracı piyasaya sürmelerinden sonra doğduğunu ispat ederse sorumlu tutulmuyor.^[1]

Ücretsiz onarım ya da değiştirme satıcı için orantısız güçlük doğuracaksa dönme ya da bedel indirimi haklarından birini kullanıyorsunuz.^[1] Bu haklardan biriyle birlikte Türk Borçlar Kanunu'na göre tazminat da isteyebilirsiniz.^[1]

Sıfır araçta garanti ve tamir süresi

Konu	Binek otomobil
Garanti süresi	2 yıl veya 60.000 km, hangisi önce dolarsa[2]
Azami tamir süresi	45 iş günü[3]
Geçici araç	Arıza 10 iş günü içinde giderilemezse benzer özellikte araç tahsis ediliyor[3]

Garanti, aracın size teslim tarihinden başlıyor ve arıza nedeniyle tamirde geçen süre garanti süresine ekleniyor.^[2] Ücretsiz onarımda satıcı işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da başka bir ad altında hiçbir ücret talep edemiyor.^[2] Garanti süresi içinde nakliye, posta, kargo ya da servis elemanlarının ulaşım gideri gibi bir ücret de istenemiyor; yalnız kullanma kılavuzuna aykırı kullanımlar hariç.^[3]

Azami tamir süresi, garanti içinde arızanın yetkili servise ya da satıcıya bildirildiği tarihte başlıyor.^[3] Bildirimi telefon, faks, e-posta, iadeli taahhütlü mektup gibi bir yolla yapabiliyorsunuz; uyuşmazlıkta bildirimi yaptığınızı ispat yükü size ait.^[3] Bu yüzden arızayı e-posta ya da iadeli taahhütlü mektupla bildirip kaydını saklamanızı öneririz. Aracı servise bıraktığınızda şikâyetlerinizin ve teslim tarihinin yazılı olduğu teslim belgesini isteyin; servis bu belgeyi düzenlemek zorunda.^[3] Yönetmelik iş gününü, ulusal, resmî ve dinî bayram günleri ile yılbaşı, 1 Mayıs, 15 Temmuz ve pazar günleri dışındaki çalışma günleri olarak tanımlıyor.^[3]

Araç garanti süresi içinde yetkili servise ya da satıcıya tesliminden itibaren 10 iş günü içinde onarılamazsa, üretici ya da ithalatçı onarım bitene kadar benzer özellikte başka bir aracı kullanımınıza tahsis etmek zorunda; siz istemezseniz bu yükümlülük ortadan kalkıyor.^[3]

Ücretsiz onarım hakkını kullandıysanız ve araç garanti süresi içinde yeniden arızalanırsa, azami tamir süresi aşılırsa ya da onarımın mümkün olmadığı yetkili servis, satıcı, üretici veya ithalatçı tarafından bir raporla belirlenirse; satıcıdan bedel iadesini, ayıp oranında bedel indirimini ya da imkân varsa ayıpsız misliyle değiştirmeyi isteyebilirsiniz.^[2] Satıcı bu talebi reddedemiyor.^[2] Onarımın mümkün olmadığını gösteren raporun, arızanın bildirildiği tarihten itibaren azami tamir süresi içinde düzenlenmesi gerekiyor.^[2]

Arıza kullanma kılavuzundaki hususlara aykırı kullanımdan kaynaklanıyorsa ücretsiz onarım ve yukarıdaki haklar uygulanmıyor.^[2] Kullanım hatası olup olmadığı, yetkili servisin (yoksa satıcı, ithalatçı ya da üreticinin) azami tamir süresi içinde düzenleyip bir nüshasını size verdiği raporla belirleniyor; bu rapora karşı bilirkişi tespiti talebiyle tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurabilirsiniz.^[2]

Süreler

• Altı ay: Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıplar teslim tarihinde var kabul ediliyor ve aracın ayıplı olmadığını ispat satıcıya ait; bu karine malın ya da ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmıyor.^[1]
• İki yıl: Daha uzun süre belirlenmemişse ayıplı maldan sorumluluk, ayıp sonradan ortaya çıksa bile teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabi.^[1]
• İkinci el: İkinci el satışlarda satıcının ayıplı maldan sorumluluğu bir yıldan az olamıyor.^[1] Galeriden alınan ikinci el araçta Yönetmelik, 6502 sayılı Kanun'daki ayıplı mal haklarını saklı tutuyor.^[5] Garantiyi İkinci El Araçta Garanti Var mı? yazısında anlattık.
• Gizlenen ayıp: Ayıp ağır kusur ya da hileyle gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmıyor.^[1]
• Talebin yerine getirilmesi: Değiştirme talebi, satıcıya, üreticiye ya da ithalatçıya yöneltildiği tarihten itibaren en geç 30 iş günü içinde; binek otomobilde ücretsiz onarım talebi ise 45 iş günü içinde yerine getirilmeli.^{[1, 3]} Süre aşılırsa diğer seçimlik haklarınızı kullanmakta serbestsiniz.^[1]

Nereye başvurulur?

1. Satıcıya: Önce hangi hakkınızı seçtiğinizi açıkça yazarak satıcıya, gerekirse üretici ya da ithalatçıya yazılı bildirin; kaydını saklayın.
2. Tüketici hakem heyeti: 2026 yılı için değeri 186.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklarda il ya da ilçe tüketici hakem heyetleri görevli.^[4] Bu sınırın altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyetine başvuru zorunlu, sınırın üzerindekiler için hakem heyetine başvurulamıyor.^[1] Başvuruyu tüketicinin yerleşim yerindeki ya da işlemin yapıldığı yerdeki heyete, şahsen ya da avukat aracılığıyla elden, postayla veya e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi ile yapabilirsiniz.^{[1, 6]} Heyet kararları tarafları bağlıyor; karara tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebiliyor ve itiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmuyor.^[1]
3. Tüketici mahkemesi: Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici mahkemesinde dava açılıyor; dava tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabiliyor.^[1] Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartı; hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıklar ile hakem heyeti kararlarına itirazlar gibi bazı durumlar bunun dışında.^[1] Tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanıyor, tüketicilerin açtığı davalar harçtan muaf.^[1]

Sahibinden alınan araç ayıplı çıkarsa

6502 sayılı Kanun'daki tüketici işlemi, ticari ya da mesleki amaçlarla hareket edenlerle tüketiciler arasında kurulan sözleşmeleri kapsıyor.^[1] Aracı ticari ya da mesleki faaliyeti olmayan bir kişiden aldıysanız Türk Borçlar Kanunu'nun satıştaki ayıp hükümleri geçerli:

• Sorumluluk: Satıcı ayıpları bilmese bile sorumlu; sözleşme kurulduğunda alıcının bildiği ayıplardan sorumlu değil.^[7]
• Bildirim: Aracı imkân bulur bulmaz gözden geçirmeniz ve ayıbı uygun süre içinde satıcıya bildirmeniz gerekiyor; ihmal ederseniz aracı kabul etmiş sayılıyorsunuz.^[7] Olağan incelemeyle anlaşılamayan bir ayıp sonradan çıkarsa hemen bildirilmeli.^[7]
• Haklar: Dönme, ayıp oranında bedel indirimi, aşırı masraf gerektirmiyorsa ücretsiz onarım ve imkân varsa ayıpsız benzeriyle değiştirme haklarından birini kullanabilir; genel hükümlere göre tazminat da isteyebilirsiniz.^[7]
• Zamanaşımı: Satıcı daha uzun süre üstlenmemişse dava, aracın devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğruyor; ayıplı devretmekte ağır kusurlu satıcı bu süreden yararlanamıyor.^[7]
• Sorumsuzluk anlaşması: Satıcı aracı ayıplı devretmekte ağır kusurluysa, ayıptan sorumluluğu kaldıran ya da sınırlayan her anlaşma kesin olarak hükümsüz.^[7]

Anlaşamazsanız dava yoluna gitmeden önce bir avukata danışmanızı öneririz. Aracın hasar geçmişi için Ağır Hasar Kayıtlı Araç Ne Demek? ve Tramer Kaydı Nedir, Nasıl Sorgulanır? yazılarına da bakabilirsiniz.