Çekme Belgeli Araç Nedir, Alınır mı?

Çekme belgeli araç, tescil belgesine "trafikten çekilerek tescil kaydı kapatılmıştır." şerhi işlenmiş ve plakası geri alınıp iptal edilmiş araç; satış ve devri noterde yapılabiliyor ama aracı yola çıkarmak için yeniden trafiğe çıkarmak gerekiyor.^[1] Kural Tescil Yönetmeliği'nin 43. maddesinde; araç tescil kaydı, yeniden trafiğe çıkarılana kadar kapalı kalıyor.^[1]

Araç nasıl çekme belgeli olur?

• Sahibin başvurusu: Araç sahibi, kanuni temsilcisi, vekili ya da tüzel kişilerce yetkilendirilen kişi, tescil belgesi ve plakalarla noter ya da Emniyet trafik tescil birimine başvuruyor; araç muayeneye tabi tutulmuyor.^[1] Başvuru için araca ait motorlu taşıtlar vergisi, trafik idari para cezası ve geçiş ücreti borcu bulunmaması gerekiyor.^[1]
• Ağır hasar: Eksper raporunda ağır hasarlı olarak belirlenen araçlar için sigorta şirketlerinin gecikmeden "trafikten çekilmiştir" belgesini aldırması gerekiyor.^[2] Aynı genelgeye göre ağır hasarlı araç sigortalıya ya da sigorta şirketine terk edilirse "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden tazminat ödenmiyor.^[2] Ağır hasar ayrıntısını Ağır Hasar Kayıtlı Araç Ne Demek? ve Pert Araç Nedir? yazılarında anlattık.

Trafikten çekme başvurusunun adımlarını Araç Trafikten Nasıl Çekilir? yazısında anlattık.

Çekme belgeli araç alınır mı?

Satış ve devir mümkün: Tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devri noterde yapılıyor; trafikten çekilmiş araçlarda, diğer araçlardan farklı olarak, geçerli muayene ile alıcı adına zorunlu trafik sigortası aranmıyor.^[1] Çekilmiş araçlarda tescil belgesinin basılması için de sigorta ve muayene şartı yok.^[1] Yine de satıştan önce şunlara bakmak gerekiyor:

• Satış kısıtı: Noterde satış, araç üzerinde satış ya da devri kısıtlayıcı herhangi bir tedbir veya kayıt bulunmadığı tespit edilirse yapılıyor; satılan araçtan doğan MTV, trafik idari para cezası ve geçiş ücreti borcu da bulunmamalı.^[1] Yakalama kararı olanlar hariç, kayıtlarında hak mahrumiyeti bulunan araçlar da trafikten çekilebiliyor; bu yüzden çekme belgeli bir aracın kaydında hak mahrumiyeti bulunabilir.^[1]
• Ağır hasar: Çekme sebebi kazaysa, SBM'nin 5664 hattındaki hasar sorgusunda ağır hasar yazıyor olabilir; SBM bu ifadeyi çekme belgesiyle trafikten çekilen ya da hurda belgesiyle perte ayrılan araç diye açıklıyor.^[3]
• Kullanım: Plaka iptal edildiği için araç, yeniden trafiğe çıkarılmadan karayoluna çıkamıyor.^[1] Tescil belgesi ve plaka almadan karayoluna çıkarılan araç için sürücüye 2026'da 46.000 TL idari para cezası veriliyor, araç eksiklikleri giderilinceye kadar trafikten men ediliyor.^{[4, 5]} Aykırılığı tespit edilen araç trafikten çekilmişse tescil kaydı, trafikten çekme tarihi itibarıyla açılıyor ve ilgili vergi dairesine bildiriliyor.^{[4, 5]}

Yeniden trafiğe çıkarma

Başvuru herhangi bir notere yapılıyor; aracın çekildiği tarihten sonra yapılmış ve geçerli bir muayenesi, değişiklik yapıldıysa buna ait belgeler ve zorunlu trafik sigortası gerekiyor; araca önceki plakası tahsis ediliyor.^[1] Araç hasarlıysa muayeneden geçebilmesi için önce onarılması gerekiyor. Ayrıntıları Araç Trafikten Nasıl Çekilir? yazısında anlattık.

Çekme belgeli aracı bekletirken

Trafikten çekilen aracın sahibi, aracı yalnızca tescil birimine bildirdiği adreste bulunduracağını taahhüt ediyor; aracı başka bir yere taşımak istediğinde taşıma tarihinden bir hafta önce tescil birimine bildirim yapıp aracı çekici yardımıyla taşıtması gerekiyor.^[1] Aracın karayolunu uzun süre etkileyecek biçimde park edilmiş, terk edilmiş ya da hasara uğramış olması hâlinde trafik zabıtası aracı çektirebiliyor.^[1]