WLTP Nedir? Menzil ve Yakıt Tüketimi Nasıl Ölçülür?

WLTP, araçların yakıt tüketimini ve emisyonunu, elektrikli araçların sürüş menzilini ve elektrik tüketimini ölçmek için kullanılan test protokolü; 1 Eylül 2017'den itibaren kademeli olarak NEDC'nin yerini aldı ve ölçülen değerler çoğu durumda NEDC'den yüksek çıkıyor.^{[1, 2, 3]} Bilgiler Renault Türkiye'nin WLTP sayfalarından ve Avrupa Komisyonu'nun 31 Mayıs 2017 tarihli C(2017) 3525 sayılı Tavsiyesi'nden; Tavsiye AB üye devletlerine yöneltilmiş.^{[2, 3]}

WLTP nedir?

WLTP, "Dünya Çapında Uyumlaştırılmış Hafif Araç Test Prosedürü" anlamına geliyor; Renault'ya göre 2017'de yürürlüğe girdi ve tüm markalar için doğru ve karşılaştırılabilir veriye ulaşmayı amaçlıyor.^[1] Protokol yanmalı motorlu araçlarda CO2 ve kirletici madde emisyonunu, elektrikli araçlarda sürüş menzilini ve elektrik tüketimini ölçmek için kullanılıyor.^[1]

Renault, yeni araçların onay testlerinin bağımsız kuruluşlarca laboratuvarda, mesafe, hız, donanım ve sıcaklık gibi etkenleri belirleyen standart sürüş çevrimlerine göre yapıldığını; sonuçların broşürlerde ve üreticilerin web sitelerinde yayımlandığını yazıyor.^[2]

NEDC ile farkı ne?

Renault'ya göre NEDC, 1990'lardan beri kullanılan bir laboratuvar testiydi ve otomotiv sektöründeki gelişmelere ayak uyduramadığı için eskimişti.^[2] Komisyon da NEDC'nin günümüzün sürüş koşullarına ve araç teknolojilerine artık karşılık gelmediğini yazıyor.^[3]

Özellik	NEDC	WLTP
Kullanım	1990'lardan beri kullanılan laboratuvar testi	1 Eylül 2017'den itibaren kademeli olarak NEDC'nin yerini almaya başladı[2]
Sürüş çevrimi	Daha kısa	Daha uzun[2]
Test hızları	Daha düşük	Daha yüksek[2]
Sıcaklık aralığı	Daha dar	Daha geniş[2]
Araç donanımı	Her model için tek sonuç	Donanım ve opsiyonlar dikkate alınıyor; test sırasında kaydedilen bir dizi sonuca dayanıyor[2, 3]
Sonuç bölümleri	Kent içi, kent dışı, birleşik	Düşük, orta, yüksek, çok yüksek, birleşik[3]

Çevrimin süre, mesafe ve hız değerleri bu yazıda yok; kullandığımız kaynaklarda yer almıyor.

Renault, test koşulları gerçek kullanıma daha yakın olduğu için broşür değerlerinin NEDC'ye göre daha yüksek çıkabileceğini, buna karşın günlük gerçek tüketimin bu farktan etkilenmediğini yazıyor.^[2] Komisyon da WLTP değerlerinin birçok durumda NEDC değerlerinden yüksek olacağını belirtiyor.^[3] WLTP gerçek kullanımın tüm parametrelerini yine de kapsamıyor; Renault, yolda yapılan Gerçek Sürüş Emisyonları (RDE) testinin WLTP onayını tamamladığını yazıyor.^[2]

AB'de geçiş takvimi

Komisyon'un Tavsiyesi AB için şu takvimi öngörüyor:^[3]

Tarih	Gelişme
1 Eylül 2017	WLTP, yeni binek otomobil tipleriyle başlıyor[3]
1 Eylül 2018	Yeni binek otomobiller de WLTP'ye göre onaylanıyor[3]
1 Ocak 2019	Tüketici bilgisinde yalnız WLTP değerlerinin kullanılması tavsiye ediliyor[3]
31 Ağustos 2019	NEDC'ye göre onaylı seri sonu araçlar bu tarihe kadar piyasaya sürülebiliyor[3]

Türkiye'deki geçiş tarihlerini bu yazıda kullandığımız kaynaklarda bulamadık.

Elektrikli araçta menzil nasıl ölçülür?

Renault, teorik sürüş menzilini %100 şarjlı bataryanın tamamen boşalana kadar aldığı mesafe olarak tanımlıyor; bu değer WLTP'ye göre hesaplanıyor ve araçları karşılaştırmak için referans olarak kullanılıyor.^[1] WLTP menzili gerçek sürüş koşullarını tam olarak temsil ettiği iddia edilmese de benzer etkenlere dayanıyor.^[1]

Gerçek dünyada menzil sürüş koşullarına bağlı ve bazen beyan edilen değerden düşük olabiliyor.^[1] Renault'ya göre tüketimi şu etkenler değiştiriyor:^[1]

• Sürüş tarzı: Sakin ya da sportif, hızlı ya da yavaş sürüş bataryadaki enerjinin tükenme hızını etkiliyor.^[1]
• Yol tipi: Bazı yollar daha fazla enerji ve daha yüksek çekiş gücü gerektiriyor; Renault örnek olarak otoyolda normal WLTP çevrimine göre daha yüksek tüketim yüzünden menzilin %25 kısaldığını yazıyor.^[1]
• Hava koşulları: Isıtma enerji tüketiyor ve menzili kısaltıyor.^[1]
• Araç yükü: Yük arttıkça menzil daha çok etkileniyor; port bagaj gibi aksesuarlar aracın hareket etmesi için gereken enerjiyi artırıyor.^[1]

Şarj edilebilir hibritlerde de fark var: Renault, kendi plug-in hibrit araçlarının elektrikli sürüş menzilini WLTP çevriminde en az 50 km, gerçek dünya koşullarında şarj seviyesine ve yol tipine bağlı olarak 25 ila 65 km diye veriyor.^[4] Hibrit türlerini Hibrit Araç Nedir, Nasıl Çalışır? Hibrit Türleri yazısında anlattık.

Broşürdeki ve etiketteki değere nasıl bakmalı?

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın Yeni Binek Otomobillerin Yakıt Ekonomisi ve CO2 Emisyonu Konusunda Tüketicilerin Bilgilendirilmesine İlişkin Yönetmeliği, 11 Mart 2023 tarihli değişiklikle resmî yakıt tüketimini onay kuruluşunun tip onayı belgesine ya da uygunluk belgesine iliştirdiği tip onaylı yakıt tüketimi olarak tanımlıyor; farklı versiyonlar tek model altında gruplandıysa model için verilen değer, gruptaki en yüksek resmî değere sahip versiyona dayanıyor.^[5] Bu değişiklik metninde WLTP geçmiyor.^[5]

Komisyon, yalnız NEDC değeri taşıyan seri sonu araçlarda bu değerlerin WLTP'ye dayalı değerlerle karşılaştırılamayacağının belirtilmesini; çevrimiçi konfigüratörlerin de donanım ve opsiyonların WLTP değerlerini nasıl etkilediğini açıkça göstermesini tavsiye ediyor.^[3] Karşılaştırma yaparken aynı test yöntemine dayanan değerleri kullanın; etiketteki ya da broşürdeki değerin hangi test yöntemine dayandığını satıcıdan öğrenin.

Belirli aralıklarla yaptırılan egzoz emisyon ölçümü ayrı bir kontrol; kurallarını Egzoz Emisyon Ölçümü 2026: Ücreti, Süresi ve Cezası yazısında anlattık. Elektrikli aracın şarj maliyetini Elektrikli Araç Şarj Ücretleri 2026: AC ve DC kWh Fiyatları yazısında bulabilirsiniz.