Araç Satışında Vergi Ödenir mi? Değer Artış Kazancı

Ticari faaliyet dışında kendi aracını satan kişi gelir vergisi ve KDV ödemiyor: Gelir Vergisi Kanunu'nda değer artışı kazancı doğuran mal ve haklar arasında motorlu araç yok, KDV de yalnız ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyet çerçevesindeki satışlarda doğuyor; noterde ise 2026'da satış bedelinin binde 2'si harç alınıyor (en az 1.000 TL).^{[1, 2, 3]} Kural Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 80. maddesinde, harç Harçlar Kanunu'nun (2) sayılı tarifesinde.^{[1, 3]}

Değer artışı kazancı araç satışını kapsıyor mu?

Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 80. maddesi değer artışı kazancı doğuran mal ve hakları sayıyor: menkul kıymetler, belirli haklar, ortaklık hakları ve faaliyeti durdurulan işletmenin elden çıkarılması gibi kalemlerin yanında, 70. maddenin (1), (2), (4) ve (7) numaralı bentlerindeki mal ve haklar, iktisap tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılırsa kazanç vergilendiriliyor.^[1] Bu bentler arazi ve bina, voli ve dalyanlar, gayrimenkul olarak tescil edilen haklar ile gemiler ve motorlu tahmil ve tahliye vasıtaları.^[1] Motorlu nakil ve cer vasıtaları ile her türlü motorlu araç 70. maddenin ayrı bir bendinde (8) sayılıyor ve bu listede yok.^[1] Gelir İdaresi'nin 2026 rehberinde de kapsam aynı şekilde sayılıyor.^[4] Bu yüzden işletmeye dahil olmayan, ticari faaliyet niteliği taşımayan bir araç satışında değer artışı kazancı vergisi doğmuyor.^{[1, 4]}

2026'da bir takvim yılında elde edilen değer artışı kazancının 150.000 TL'si (menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarından sağlananlar hariç) gelir vergisinden istisna.^[4]

Hangi durumlarda vergi doğabilir?

• Aracın işletmeye dahil olması: İşletmeye dahil amortismana tabi iktisadi kıymetlerin elden çıkarılmasından doğan kazançlar ticari kazanç sayılıyor.^[1]
• KDV: Katma değer vergisi, ticari, sınai, zirai ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlere uygulanıyor.^[2]
• Çok sayıda satış: Yönetmeliğe göre yetki belgesi olmadan bir takvim yılında doğrudan veya aracılık yaparak üçten fazla ikinci el araç satışı yapılırsa, aksi Bakanlıkça tespit edilmedikçe her satış ticari faaliyet kabul ediliyor.^[5] Yılda birkaç araç satıyorsanız vergi dairesine danışmanızı öneririz. Yetki belgesini İkinci El Araç Yetki Belgesi yazısında anlattık.
• Ticari plaka: Taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına ait ticari plakaların satışından doğan kazancın tamamı gelir vergisinden istisna.^{[1, 4]} Noterde bu plakaların devrinde alım satım bedeli üzerinden binde 30 harç alınıyor.^[3]

Satışta ödenen harç ve diğer kalemler

Tescilli araçların satış ve devirlerinde, 1.000 TL'den az olmamak üzere satış bedelinin binde 2'si harç alınıyor; ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi bulunanlara yapılan satışlarda bu harç alınmıyor.^[3] Harca esas değer, Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği'nin belirlediği kasko değerinden düşük olamıyor.^[3] Satış ve devir için düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden istisna; noterler satış ve devre ilişkin işlemler için maktu ücret alıyor.^[6] Ayrıntılı hesap için Noterde Araç Satışı 2026 yazısına bakın.

Satış ve devir tarihi itibarıyla eski malikin motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti sona eriyor, yeni malikinki başlıyor.^[6] Engelli ÖTV muafiyetiyle alınan araçta 5 yıl kuralını Engelli Araç ÖTV Muafiyeti 2026 yazısında anlattık.